بررسی تاریخ عاشورا تألیف محمدابراهیم آیتی، مقدمه علیاکبر غفاری؛ کتاب فوق در بر دارندۀ سخنرانیهای دکتر آیتی در رادیو ایران در سال ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳ (۱۳۸۳-۱۳۸۴ق) است. موضوع این سخنرانیها تاریخ عاشوراست و در آن ضمن توصیف قیام امام حسین(ع) به تحلیل آن پرداخته شده است. در سخنرانى اول تا چهارم گزارشی از قیام آن حضرت تا عاشورا ارائه شده و در سخنرانى پنجم تا پانزدهم از رخدادهای بعد از قیام سخن رفته است. در این سخنرانیها تقریباً همان اندازه که به قیام و شهادت امام پرداخته شده، از خطبهها و برخوردهاى اسیران اهلبیت(ع) سخن رفته و به این موضوع بیش از آنچه توجّه میشود، توجّه شده است.
در چند جای کتاب گفته شده که قیام امام حسین(ع) برای به دست آوردن حکومت نبود، بلکه برای شهادت بود تا بدین وسیله دینْ پایدار بماند. همچنین توضیح داده شده که استقبال امام از شهادت به این معنی نیست که راهی به زنده ماندن نداشت و اگر تسلیم هم مىشد، باز او را مىکشتند. (ص٧٧ – ٨٠ و ٨٩). و نیز توضیح داده شده که شهادت آن حضرت برای شفاعت گنهکاران و کفّارۀ گناهان این امّت نیست و این پندار، نادرست است. (ص١٢٣-١٢۶).